มะเร็งไทรอยด์รักษาหายไหม? วิธีรักษาแต่ละระยะ พร้อมโอกาสหายขาด

มะเร็งไทรอยด์เป็นมะเร็งที่มีแนวโน้มการรักษาที่ดี โดยเฉพาะเมื่อได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หลายคนจึงสงสัยว่ามะเร็งไทรอยด์รักษาหายไหม และแต่ละระยะมีโอกาสหายขาดมากน้อยเพียงใด

บทความนี้จะพาไปรู้จักวิธีรักษามะเร็งไทรอยด์ ตั้งแต่การผ่าตัด การใช้ไอโอดีนรังสี ไปจนถึงการรักษาในผู้ป่วยระยะลุกลาม พร้อมทำความเข้าใจปัจจัยที่มีผลต่อโอกาสหายขาดและการดูแลตัวเองหลังรักษา

รู้จักโรคมะเร็งไทรอยด์คืออะไร? 

มะเร็งไทรอยด์คือโรคที่เกิดจากเซลล์ในต่อมไทรอยด์ ซึ่งเป็นต่อมบริเวณด้านหน้าลำคอ เกิดการเปลี่ยนแปลงและแบ่งตัวผิดปกติจนกลายเป็นเซลล์มะเร็ง โดยมะเร็งไทรอยด์มีหลายชนิด และแต่ละชนิดมีลักษณะการดำเนินโรคและการตอบสนองต่อการรักษาแตกต่างกัน

ชนิดที่พบได้บ่อย ได้แก่ Papillary thyroid cancer และ Follicular thyroid cancer ซึ่งส่วนใหญ่รักษาได้ผลดี ขณะที่ Medullary และ Anaplastic thyroid cancer มีลักษณะและแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องประเมินเป็นรายบุคคล

มะเร็งไทรอยด์รักษาหายไหม? โอกาสหายขาดมีแค่ไหน

มะเร็งไทรอยด์หลายชนิดสามารถรักษาให้โรคสงบได้ โดยเฉพาะมะเร็งชนิด Papillary และ Follicular ที่ตรวจพบในระยะที่ยังจำกัดอยู่บริเวณต่อมไทรอยด์หรือมีการกระจายไปยังบริเวณใกล้เคียง

อย่างไรก็ตาม โอกาสหายขาดไม่ได้ขึ้นอยู่กับระยะเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นกับชนิดของมะเร็ง ขนาดและตำแหน่งของก้อน การแพร่กระจาย อายุ สุขภาพโดยรวม รวมถึงการตอบสนองต่อการรักษา

หากเป็นมะเร็งระยะลุกลามหรือแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เป้าหมายของการรักษามะเร็งไทรอยด์อาจเปลี่ยนจากการกำจัดมะเร็งทั้งหมดเป็นการควบคุมโรค ชะลอการเติบโต และลดอาการ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

อัตราการรอดชีวิตของมะเร็งไทรอยด์แต่ละชนิด

ข้อมูลของ American Cancer Society ซึ่งอ้างอิงผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยระหว่างปี 2015-2021 แสดงให้เห็นว่าอัตราการรอดชีวิตแตกต่างกันตามชนิดของมะเร็งและการแพร่กระจายของโรค โดยตัวเลขด้านล่างเป็น อัตราการรอดชีวิตสัมพัทธ์ที่ 5 ปี ไม่ใช่การรับประกันผลการรักษาของผู้ป่วยแต่ละราย

ชนิดมะเร็งไทรอยด์	จำกัดอยู่เฉพาะไทรอยด์	กระจายไปบริเวณใกล้เคียง	แพร่กระจายไกล
Papillary	>99%	99%	71%
Follicular	>99%	97%	62%
Medullary	>99%	94%	50%
Anaplastic	45%	14%	5%

จึงเห็นได้ว่า มะเร็งไทรอยด์ระยะเริ่มต้นมีแนวโน้มการรอดชีวิตสูง แต่ตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อมูลทางสถิติของกลุ่มประชากร ไม่สามารถใช้ทำนายผลของผู้ป่วยรายใดรายหนึ่งได้โดยตรง

อะไรบ้างที่ส่งผลต่อโอกาสรักษาหายของมะเร็งไทรอยด์

• ชนิดของมะเร็ง มะเร็งแต่ละชนิดมีความรุนแรงและการตอบสนองต่อการรักษาต่างกัน
• ระยะของโรค หากมะเร็งยังอยู่เฉพาะที่หรือยังไม่แพร่กระจายไกล โดยทั่วไปจะมีแนวโน้มการรักษาที่ดีกว่า
• ขนาดและตำแหน่งของก้อน รวมถึงการลุกลามออกนอกต่อมไทรอยด์
• การแพร่กระจายไปต่อมน้ำเหลืองหรืออวัยวะอื่น เป็นปัจจัยสำคัญในการวางแผนรักษา
• อายุและสุขภาพโดยรวม แพทย์จะนำมาพิจารณาร่วมกับชนิดและระยะของมะเร็ง
• การตอบสนองต่อการรักษา เช่น การตอบสนองต่อการผ่าตัดหรือไอโอดีนรังสี

แนวทางการรักษามะเร็งไทรอยด์ มีวิธีใดบ้าง

วิธีรักษามะเร็งไทรอยด์ จะเลือกตามชนิด ระยะ ความเสี่ยง และลักษณะของก้อน โดยแนวทางที่ใช้ในปัจจุบันมีดังนี้

การผ่าตัดรักษาต่อมไทรอยด์

การผ่าตัดเป็นหนึ่งในวิธีรักษามะเร็งไทรอยด์ โดยแพทย์จะพิจารณาผ่าตัดต่อมไทรอยด์บางส่วนหรือทั้งหมดตามชนิด ขนาด ตำแหน่ง และการแพร่กระจายของมะเร็ง หากมะเร็งกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอ อาจพิจารณาผ่าตัดร่วมด้วย

สำหรับการผ่าตัดไทรอยด์ ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ที่ชำนาญเฉพาะการผ่าตัดมะเร็งไทรอยด์ โดยที่ T.R.M. (ไทรอยด์แมนคลินิก) ให้บริการรักษาโรคไทรอยด์และพาราไทรอยด์ทุกชนิด พร้อมให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปากและการผ่าตัดไทรอยด์แบบเปิด เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

การรักษาด้วยไอโอดีนรังสี

ไอโอดีนรังสี หรือ Radioactive Iodine (RAI) เป็นการให้ไอโอดีนกัมมันตรังสีเพื่อทำลายเนื้อเยื่อไทรอยด์และเซลล์มะเร็งที่ยังเหลืออยู่ โดยใช้ได้กับมะเร็งไทรอยด์บางชนิด โดยเฉพาะ Papillary และ Follicular ที่มีคุณสมบัติดูดจับไอโอดีน

การรักษาวิธีนี้ไม่ได้จำเป็นสำหรับผู้ป่วยทุกคน แพทย์จะประเมินจากขนาดก้อน ความเสี่ยง การแพร่กระจาย และผลหลังการผ่าตัดก่อนตัดสินใจ

การรับประทานฮอร์โมนไทรอยด์

หลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ โดยเฉพาะผู้ที่ผ่าตัดออกทั้งหมด ร่างกายจะไม่สามารถสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ได้เพียงพอ จึงต้องรับประทานฮอร์โมนไทรอยด์ทดแทน เช่น Levothyroxine เป็นประจำ นอกจากนี้ ในผู้ป่วยบางรายแพทย์อาจปรับระดับฮอร์โมนเพื่อกด TSH ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่อาจกระตุ้นการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งไทรอยด์

การฉายรังสีหรือให้ยาเคมีบำบัด

การฉายรังสีจากภายนอกอาจใช้ในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะกรณีที่มะเร็งลุกลาม ไม่สามารถผ่าตัดออกได้ทั้งหมด หรือไม่ตอบสนองต่อไอโอดีนรังสี ส่วนยาเคมีบำบัดไม่ได้เป็นการรักษาหลักสำหรับมะเร็งไทรอยด์ส่วนใหญ่ แต่แพทย์อาจพิจารณาในโรคที่ลุกลามหรือกลับเป็นซ้ำบางกรณี โดยเฉพาะเมื่อแนวทางอื่นไม่เหมาะสม

ยามุ่งเป้า

ยามุ่งเป้าเป็นยาที่ออกฤทธิ์ต่อโปรตีนหรือสัญญาณบางชนิดที่เกี่ยวข้องกับการเติบโตของเซลล์มะเร็ง จึงอาจใช้ในผู้ป่วยที่มีมะเร็งไทรอยด์ระยะลุกลามหรือโรคที่ไม่ตอบสนองต่อไอโอดีนรังสี

แพทย์อาจพิจารณายากลุ่ม Tyrosine Kinase Inhibitors หรือยาที่ออกฤทธิ์ต่อการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมบางชนิด โดยต้องประเมินชนิดมะเร็งและลักษณะทางพันธุกรรมของก้อนร่วมด้วย

ดูแลตัวเองอย่างไร หลังรักษามะเร็งไทรอยด์

• มาตรวจตามนัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อประเมินการตอบสนองต่อการรักษาและเฝ้าระวังการกลับเป็นซ้ำ
• ตรวจเลือดและการตรวจภาพตามคำแนะนำของแพทย์ เช่น ค่า TSH, Thyroglobulin, Anti thyroglobulin หรือการอัลตราซาวนด์บริเวณลำคอในผู้ป่วยที่เหมาะสม
• รับประทานฮอร์โมนไทรอยด์ตามแพทย์สั่ง และไม่ควรปรับขนาดยาเอง
• เสริมสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย เช่น นอนให้มีประสิทธิภาพ, ลดความเครียด, ทานอาหารที่ดี, หลีกเลี่ยงอาหาร process food, เสริมวิตามิน D ให้เพียงพอ (ต้องตรวจวัดค่าก่อนรับประทาน)
• สังเกตความผิดปกติของร่างกาย เช่น มีก้อนบริเวณคอ เสียงเปลี่ยน กลืนลำบาก หรืออาการผิดปกติที่ไม่หาย และแจ้งแพทย์หากพบ
• ดูแลสุขภาพโดยรวม เช่น ไม่สูบบุหรี่ ควบคุมน้ำหนัก หลีกเลี่ยงสิ่งทำลายร่างกายตนเอง เช่นทานแอลกอฮอล์ สม่ำเสมอ

ความถี่ในการตรวจติดตามไม่เหมือนกันทุกคน โดยขึ้นอยู่กับชนิดและระยะของมะเร็ง วิธีรักษาที่ได้รับ และความเสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำ

สรุป

มะเร็งไทรอยด์หลายชนิด โดยเฉพาะ Papillary และ Follicular มีโอกาสรักษาให้หายขาดได้สูง หากตรวจพบและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น วิธีรักษามะเร็งไทรอยด์ มีทั้งการผ่าตัด ไอโอดีนรังสี ฮอร์โมนไทรอยด์ การฉายรังสี ยาเคมีบำบัด และยามุ่งเป้า โดยแพทย์จะเลือกให้เหมาะกับแต่ละราย แม้รักษาเสร็จแล้วก็ยังควรติดตามอาการและตรวจตามนัด เพื่อเฝ้าระวังการกลับเป็นซ้ำและดูแลระดับฮอร์โมนให้เหมาะสม หากพบก้อนหรือมีความผิดปกติบริเวณคอ ควรเข้ารับการตรวจเพื่อประเมินสาเหตุโดยเร็ว ไม่ควรรอให้อาการรุนแรง

หากสงสัยว่าตนเองอาจมีความผิดปกติของไทรอยด์ หรือได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไทรอยด์ ควรเข้ารับการตรวจและรักษาแต่เนิ่นๆ ที่คลินิกไทรอยด์ T.R.M. (ไทรอยด์แมนคลินิก) ซึ่งให้บริการดูแลและรักษาโรคไทรอยด์ เพื่อให้แพทย์ประเมินอาการและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม ช่วยลดความเสี่ยงที่โรคจะลุกลามหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนในอนาคต

FAQ — คำถามที่พบบ่อย

มะเร็งไทรอยด์ระยะ 1 รักษาหายไหม

มีโอกาสรักษาให้หายขาดได้สูง โดยเฉพาะมะเร็งไทรอยด์ชนิด Papillary และ Follicular ที่ยังจำกัดอยู่ในต่อมไทรอยด์ อย่างไรก็ตาม ผลการรักษาขึ้นอยู่กับชนิดและปัจจัยเฉพาะของผู้ป่วยแต่ละราย

มะเร็งไทรอยด์มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำไหม

มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ แม้รักษาแล้ว โดยความเสี่ยงขึ้นอยู่กับชนิด ระยะ ลักษณะของมะเร็ง และการตอบสนองต่อการรักษา จึงควรตรวจติดตามตามแผนของแพทย์

หลังรักษามะเร็งไทรอยด์สามารถใช้ชีวิตและทำงานได้ตามปกติไหม

ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันและทำงานได้ตามปกติหลังฟื้นตัวจากการรักษา แต่ควรรับประทานยาตามแพทย์สั่งและมาตรวจติดตามอย่างต่อเนื่อง

ควรตรวจติดตามมะเร็งไทรอยด์บ่อยแค่ไหนหลังการรักษา

ไม่มีความถี่ตายตัวสำหรับทุกคน โดยแพทย์จะกำหนดตามชนิดและระยะของมะเร็ง วิธีรักษา และความเสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำ โดยอาจมีการตรวจร่างกาย ตรวจเลือด และอัลตราซาวนด์หรือการตรวจอื่นๆ ตามความเหมาะสม